Διαδρομές του Κρασιού – Οινοποιεία
Η Κύπρος είναι μία από τις παλαιότερες χώρες παραγωγής κρασιού στον κόσμο, που χρονολογείται από το 4.000 έως το 2.000 π.Χ.. Κατά την αρχαιότητα διοργανώνονταν εορταστικές εκδηλώσεις λατρείας προς τιμήν του Διόνυσου, θεού του κρασιού, καθώς και της Αφροδίτης, θεάς της ομορφιάς και του έρωτα, με τη συμμετοχή πολλών επισκεπτών, οι οποίοι έπιναν το «Κύπριον νάμα» – το γλυκό Κυπριακό κρασί (τον πρόδρομο της σημερινής κουμανταρίας). H Κύπρος διεκδικεί το παλαιότερο όνομα κρασιού στον κόσμο που εξακολουθεί να παράγεται μέχρι σήμερα, την κουμανταρία, η οποία διακηρύχθηκε από τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο ως «το κρασί των βασιλιάδων και ο βασιλιάς των κρασιών”.
Σήμερα υπάρχουν επτά σηματοδοτημένες διαδρομές του κρασιού στο νησί, τέσσερις από τις οποίες βρίσκονται εν μέρει εντός της περιοχής του Γεωπάρκου Τροόδους. Είτε είστε γνώστης είτε ένας απλός εραστής του κρασιού, θα χαρείτε να ανακαλύψετε κατά μήκος των διαδρομών αυτών μικρά μουσεία κρασιού, τα οποία βρίσκονται μέσα σε γραφικά χωριά καθώς και πλήθος γοητευτικών μικρών οινοποιείων, που βρίσκονται διάσπαρτα ανάμεσα στις κοιλάδες με αυτόχθονες ποικιλίες σταφυλιών με τέλεια τοπία, για ένα μοναδικό ταξίδι γνώσης και γεύσης. Επισκεφθείτε τα δεκαοχτώ (18) μικρά οινοποιεία που λειτουργούν σήμερα στην περιοχή του Γεωπάρκου από ένα σύνολο 41 στο νησί και γευστολογείστε τα κρασιά τους.
Συνιστάται, πριν από την επίσκεψη, να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά για να βεβαιωθείτε, ότι το οινοποιείο είναι ανοιχτό.
Οινοποιείο, Χωριό – Winery, Village | Τηλέφωνο/Telephone |
Οινοποιείο Κυπερούντας – Kyperounda Winery | +357 25532043 / +357 99613362 |
Εκφράσεις, Χανδριά – Expressions, Chandria | +357 99400205 |
Τσιάκκας, Πελέντρι – Tsiakkas, Pelendri (Τηλ./Tel:) | +357 25991080 |
Άης Αμπέλης, Καλό Χωριό Ορεινής – Aes Ambelis, Kalon Chorion Oreinis | +357 99835663 |
Αγία Ειρήνη, Φαρμακάς – Santa Irene, Farmakas | +357 22515515 |
Συνεργατική Εταιρεία Αμπελουργών, Καλό Χωριό Λεμεσού – Co-op Commandaria Winery, Kalon Chorion Lemesou | +357 25542266 /+357 99534060 |
Ρεβέκκα, Άγιος Μάμας – Revecca, Agios Mamas | +357 99608333 |
Κωνσταντίνου, Πέρα Πεδί – Constantinou, Pera Pedi | +357 25433770 / +357 99681341 |
ΚΕΟ, Πέρα Πεδί – KEO, Pera Pedi | +357 25853100 |
Αγία Μαύρη, Κοιλάνι – Ayia Mavri, Koilani | +357 25470225 / +357 25370777 / +357 99491649 / +357 99341535 |
Ερημούδης, Κοιλάνι – Erimoudes, Koilani | +357 25 470669 /+357 99625826 |
Βλασίδης, Κοιλάνι – Vlassides, Koilani | +357 97789560 |
Βαρδάλης, Κοιλάνι – Vardalis, Koilani | +357 25811444 / +357 96732308 |
Λαμπουρής, Κάτω Πλάτρες – Lambouri, Kato Platres | +357 25422525 / +357 99440048 |
Παπαλουκάς, Κάτω Πλάτρες – Papaloucas, Kato Platres | +357 99401012 |
Μ. Αντωνιάδης, Μανδριά – Antoniades, Mandria | +357 25384121 / +357 25422638 / +357 99824475 |
Οίνου Γη, Όμοδος – Oenou Yi, Omodos | +357 25446000 |
Ζήνων, Όμοδος – Zenon, Omodos | +357 25423555 / +357 99492979 |
Λινός, Όμοδος – Linos, Omodos | +357 25 422700 / +357 99726161 |
Κτήμα Γερόλεμο, Όμοδος – Ktima Gerolemo, Omodos | +357 99667903 / +357 99696031 / +357 25422122 |
Όλυμπος, Όμοδος – Olympus, Omodos | +357 25 573391 / +357 25422380 |
Μάριον, Όμοδος – Marion, Omodos | +357 25 421797 / +357 99 556630 |
Οίνου Γη-Κτήμα Βασιλειάδη, Όμοδος / Oenou Yi-Ktima Vassiliades, Omodos | +357 25 446000 |
Διαδρομές του Κρασιού
* Σημειώνεται ότι υπάρχουν περισσότερες διαδρομές του κρασιού αλλά ποίο κάτω περιγράφονται οι διαδρομές που περιέχουν περιοχές που ανήκουν στην περιοχή Γεωπάρκου Τροόδους
Οινική Διαδρομή Κουμανταρία
Κάντε ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο για να ανακαλύψετε τα μυστικά του πιο αρχαίου και φημισμένου κρασιού του νησιού – του γλυκού κρασιού της Κουμανδαρίας (Κουμανδαρία) – που έχει επαινεθεί και αποκτήσει παγκόσμια φήμη εδώ και αιώνες.
Η διαδρομή μέσα από τα 14 χωριά της Κουμανδαρίας χρονολογείται από το 1192 μ.Χ., όταν οι ιππότες του Αγίου Ιωάννη είχαν τελειοποιήσει την παραγωγή του πρώτου επώνυμου κρασιού στον κόσμο. Το γλυκό κρασί πήρε την ταυτότητά του από την θέση που ως επί το πλείστον παραγόταν – «LaGrandeCommanderie» – η οποία είναι η περιοχή που σήμερα είναι γνωστή ως Κολόσσι. Τέτοια ήταν η φήμη της Κουμανδαρίας που κέρδισε το πρώτο καταγεγραμμένο διαγωνισμό γευσιγνωσίας – τη «Μάχη των οίνων» – η οποία έλαβε χώρα κατά τον 13ο αιώνα και πραγματοποιήθηκε από τον Γάλλο Βασιλιά Φίλιππο Αύγουστο.
Το γηγενές μαύρο (κόκκινο) και το ξυνιστέρι (λευκό) τρυγιούνται κατά το τέλος της σεζόν και στεγνώνουν στον ήλιο για να ενταθούν οι φυσικά γλυκιές γεύσεις τους, δίνοντας στο ποτό την ιδιαίτερη γεύση του. Οι σταφίδες στη συνέχεια συμπιέζονται, η απορροή συλλέγεται και ακολούθως πραγματοποιείται η ζύμωση σε δεξαμενές ή τεράστια πιθάρια – σαν αυτά που χρησιμοποιούνταν σε περασμένες εποχές.
Υπάρχουν τέσσερα οινοποιεία σ΄ αυτή τη διαδρομή, και μια επίσκεψη στην περιοχή δεν θα είναι ολοκληρωμένη χωρίς μια στάση στο ανακαινισμένο πατητήρι της Λάνειας, η οποία έχει διατηρηθεί στο πέρασμα των αιώνων, και χρησιμεύει ως υπενθύμιση του ένδοξου παρελθόντος της οινοποιίας της περιοχής. Μια άλλη δημοφιλής περιοχή είναι επίσης το Μεσαιωνικό Κάστρο Κολοσσίου – ή «LaGrandeCommanderie» όπως ήταν κάποτε γνωστό.
Τα χωριά βρίσκονται σε υψόμετρο 500 – 900 μέτρων. Τα αμπέλια τους μοιράζονται το τοπίο με την πυκνή, θαμνώδη και άγρια ανάπτυξη και τα αραιά δάση, ενώ η πλούσια χλωρίδα και πανίδα είναι αρκετά εντυπωσιακές – όπως είναι και τα ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία της περιοχής. Στην περιοχή βρίσκεται επίσης το Φράγμα Κούρη, το μεγαλύτερο στην Κύπρο και αποτελεί ένα σημαντικό υγροβιότοπο.
Αυτή η ιστορική διαδρομή περνά μέσα από: Λεμεσό, Κολόσσι, Ερήμη, Μονάγρι, Άγιο Γεώργιο, Συλίκου, Δωρό, Λάνεια, Τριμίκλινη, Άγιο Μάμα, Καπηλειό, Ζωοπηγή, Καλό Χωριό, Άγιο Παύλο, Άγιο Κωνσταντίνς, Λουβαρά, Γεράσα και Αψιού.
Οινική Διαδρομή Πιτσιλιά
Σε μια περιοχή όπου τα πεύκα και τ΄ αμπέλια φυτρώνουν ελεύθερα στις πλαγιές των βουνών, τα νοικοκυρεμένα χωριά αποπνέουν τη γοητεία της υπαίθρου και παράγουν μια ποικιλία από εκλεκτά κρασιά που βρίσκονται στη διάθεσή σας για να τα ανακαλύψετε και να τα απολαύσετε.
Ένα σύμπλεγμα από 11 χωριά και δύο από τα πιο γνωστά οινοποιεία (στο Πελένδρι) περιλαμβάνονται στην περιοχή της Πιτσιλιάς – μια περιοχή που εκτείνεται γύρω από τις βουνοκορφές της Μαδαρής, της Παπούτσας και στο βόρειο-δυτικό τμήμα του Μαχαιρά. Εδώ το υψόμετρο εξασφαλίζει μια πιο αργή και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια ωρίμανση των σταφυλιών, ενώ η ξηρότητα και η κλίση του εδάφους κάνουν τα αμπέλια να μεγαλώνουν και να παράγουν πιο πλούσια γευστικά κρασιά.
Οι κλασσικές τοπικές ποικιλίες σταφυλιών συνεχίζουν να δεσπόζουν στους αμπελώνες της Πιτσιλιάς, με ίχνη της σπάνιας και αρχαίας ερυθρής ποικιλίας του Μαραθεύτικου. Τα σταφύλια που καλλιεργούνται σ΄ αυτά τα ψηλότερα σημεία μεταφέρονται σε δυο τοπικούς οινοπαραγωγούς για την παραγωγή μιας εξαιρετικής συγκομιδής.
Αυτή η επιτυχημένη διαδρομή περνά μέσα από: Λεμεσό, Τριμίκλινη, Πελένδρι, Ποταμίτισσα, Δύμες, Κυπερούντα, Χανδριά, Πολύστυπο, Άλωνα, Αγρό, Άγιο Ιωάννη και Άγιο Θεόδωρο.
Οινική Διαδρομή Κρασοχώρια της Λεμεσού
Τα οινοπαραγωγικά χωριά της Λεμεσού φημίζονται για τη βαθιά ριζωμένη ιστορία τους στην αμπελοκαλλιέργεια, καθώς και για τα εξαιρετικά τοπικά κρασιά τους και το μαγευτικό τοπίο της περιοχής που τα παράγει.
Πουθενά αλλού στην Κύπρο δε μπορεί να βρεθεί μια τέτοια μεγάλη παρουσία οινοποιείων όπως στις νότιες πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους! Συλλογικά τα χωριά είναι γνωστά ως «Κρασοχώρια», ένα όνομα που δηλώνει από μόνο του την πλούσια οινοποιητική ιστορία της περιοχής.
Η διαδρομή είναι εξαιρετική, αφού συνδυάζει το ξηρό κλίμα με μια μοναδική γεωλογία οδηγεί σε κρασιά πρώτης τάξεως, που παράγει κυρίως τις τοπικές ποικιλίες σταφυλιού Ξυνιστέρι (λευκό) και Μαύρο (κόκκινο), καθώς και ορισμένες εισαγόμενες ποικιλίες, συμπεριλαμβανομένων των Cabernet Sauvignon, Mataro, Grenache και Syrah μεταξύ 23 συνολικά διαφορετικών ποικιλιών.
Ένα σύνολο 20 γοητευτικών, παρθένων χωριών απαρτίζουν αυτή τη διαδρομή με 16 οινοποιεία. Αξίζει να επισκεφτείτε τα χωριά, όχι μόνο για τα οινοποιεία τους, αλλά και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους, τα λιθόστρωτα στενά περάσματα και το ευχάριστο περιβάλλον. Εκεί υπάρχουν επίσης μερικές από τις πιο γνωστές ταβέρνες του νησιού.
Αυτή η γραφική διαδρομή περνά μέσα από: Λεμεσό, Κολόσσι, Ερήμη (Κυπριακό Οινομουσείο), Καντού, Σούνι-Ζανακιά, Πάνω Κυβίδες, Άγιο Αμβρόσιο, Λόφου, Βουνί, Κοιλάνι, Πέρα Πεδί, Μανδριά, Κάτω Πλάτρες, Όμοδος, Βάσα, Μαλλιά, Άρσος, Πάχνα, Ανώγυρα και Αυδήμου.
Οινική Διαδρομή Ορεινής Λάρνακας – Λευκωσίας
Αυτή η διαδρομή περιλαμβάνει τις ορεινές περιοχές της Λάρνακας και της Λευκωσίας, και συνδυάζει την αρχαία αμπελουργική ιστορία του νησιού με το νέο σύγχρονο πρόσωπο της βιομηχανίας της οινοποίησης.
Περνώντας από 10 χωριά η διαδρομή περιλαμβάνει τρία οινοποιεία, γραφικά μουσεία και εργαστήρια. Ακόμα κι αν βρίσκονται εκτός των παραδοσιακών περιοχών παραγωγής κρασιού, υπάρχουν κι εδώ ενεργοί οινοποιοί που έχουν φυτέψει αμπέλια με τις λευκές ποικιλίες Ασύρτικο, Malvasia Aromatica, Chardonnay Ξυνιστέρι και Sauvignon Blanc, και τις ερυθρές ποικιλίες Μαραθεύτικο, Cabernet και Merlot – διασφαλίζοντας την ταχεία ενσωμάτωσή τους στην οινοποιητική γκάμα του νησιού.
Η αγάπη για το κρασί συνδυάζεται μ΄ άλλες πολιτιστικές πτυχές κατά μήκος αυτής της διαδρομής, όπως το χωριό Λεύκαρα – διάσημο για τις χειροποίητες δαντέλες του και τα λεπτεπίλεπτα ασημένια αντικείμενα του – μαζί με το χωριό Φικάρδου, στο οποίο βρίσκεται ένα από τα παλαιότερα παραδοσιακά πατητήρια στην Κύπρο.
Αυτή η διαφωτιστική διαδρομή περνά μέσα από: Λευκωσία, Σκαρίνου, Λεύκαρα, Κάτω Δρυ, Βάβλα, Oρά, Οδού, Φαρμακά, Γούρρι, Φικάρδου και Καλό Χωριό.